Tarih ÖABT Alan Notları · 3. ünite

İlk Türk devletleri

Türk ve İslam tarihi · 13 sayfa · Son güncelleme: 13 Eylül 2026

Tarih Branşı Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi'ne (ÖABT) hazırlanan öğretmen adayları için derlediğim 3. ünite notları. Notlar sitede ücretsiz okunur ve yeni bilgiler edindikçe güncellenir. Sayfalar resim olarak gösterilir, her sayfada filigran vardır ve indirilemez.

Notları okumaya başla → Tüm üniteler

Ünitenin özeti

İslamiyet öncesi Türk tarihinin kaynakları ve Orta Asya'daki kültür merkezleriyle başlar. İskitler (Sakalar), Asya ve Avrupa Hunları, Kök Türkler ve Kutluk Devleti, Uygurlar ile Hazarlar, Kırgızlar, Avarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Oğuzlar gibi Türk toplulukları anlatılır. Kut anlayışı, töre, kurultay, ordu, ekonomi, inanç, yazı ve destanlar gibi devlet ve kültür özellikleri ünitenin önemli konularıdır.

Bu ünitede neler var

İslamiyet öncesi Türk tarihi hakkında bilgiler
Ana yurtta kurulan ilk kültürler
İskitler (Sakalar)
Asya ve Avrupa Hun devletleri
Köktürkler ve Kutluk (II. Köktürk) Devleti
Uygur Devleti
Diğer Türk toplulukları: Hazarlar, Kırgızlar, Avarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Oğuzlar ve diğerleri
Kültür ve uygarlık: devlet yönetimi, destanlar ve yazıtlar

ÖSYM'de bu üniteden gelen sorular

80 soru · 2013–2026 Tarih ÖABT'sinde ünitelerin arasında 2. sırada · her sınavda en az bir soru geldi.

Son çıkan 5 soru

202610. soruUygur yazıtları: Karabalgasun
202611. soruPeçenekler
202612. soruTabgaçlar
202613. soruİlk Türk devletlerinde siyasi kavramlar
202614. soruİtil Bulgarları

Bütün yıllarda sorulan konular (80)

2013 · 7. soruİlk Türk devletlerinde unvanlar: şad
2013 · 8. soruGöktürkler, Sasaniler ve Ak Hunlar
2013 · 9. soruİslamiyet öncesi Türk tarihinin kaynakları
2013 · 10. soruOrhun Yazıtları ve Thomsen
2013 · 11. soruGöktürklerde tarım ve yerleşik hayat
2014 · 7. soruİlk Türk devletlerinde toplum yapısı
2014 · 8. soruUygur kağanları
2014 · 9. soruAk Hun Devleti'nin yıkılışı
2014 · 10. soruOğuzlarda cenaze geleneği (balbal)
2014 · 11. soruDoğu Avrupa'daki Türk toplulukları
2015 · 7. soruTürk töresi ve könilik ilkesi
2015 · 8. soruII. Göktürk (Kutluk) Devleti'nin kuruluşu
2015 · 9. soru24 Oğuz boyu
2015 · 10. soruTürk destanları: Göç Destanı
2015 · 11. soruAsya Hun sanatı ve kurgan buluntuları
2015 · 14. soruHazarlar
2016 · 8. soruI. Göktürk hakanları
2016 · 9. soruOrhun Yazıtları
2016 · 10. soruİtil Bulgarları ve İbn Fadlan
2016 · 11. soruAvrupa Hun Devleti: Attila
2017 · 7. soruII. Göktürk Devleti'nde Tonyukuk
2017 · 8. soruUygurlar
2017 · 9. soruİlk Türk devletlerinde yönetim görevlileri (bitigçi)
2017 · 10. soruKıpçaklar
2017 · 11. soruİslamiyet öncesi Türklerde töre
2018 · 7. soruKırgızlar
2018 · 8. soruAsya Hun Devleti'nin Çin himayesine girmesi
2018 · 9. soruTürklerin Müslüman Araplarla mücadelesi
2018 · 10. soruGöktürkler ve İpek Yolu ticareti
2018 · 11. soruİlk Türk devletlerinde toplum yapısı (orun)
2019 · 14. soruI. Göktürk Devleti'nin Bizans'la ilişkileri
2019 · 15. soruTürk devlet ve toplulukları
2019 · 16. soruAsya Hun Devleti ve Çin
2019 · 17. soruİslamiyet öncesi Türklerde siyasi kavramlar (yarlıg)
2019 · 19. soruİslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdar unvanları
2020 · 13. soruİtil Bulgarları ve Hazarlar
2020 · 14. soruII. Göktürk Devleti'nde Tonyukuk
2020 · 15. soruUygur yazıtları: Karabalgasun
2020 · 16. soruAk Hunlar (Eftalitler)
2020 · 17. soruAsya Hun Devleti: Teoman ve Mete
2020 · 18. soruÖtüken ve Türk devletleri
2021 · 13. soruTabgaçlar
2021 · 14. soruTürk destanları: Ergenekon
2021 · 15. soruAvrupa Hunları ve Kavimler Göçü
2021 · 16. soruAsya Hunları: Çiçi
2021 · 17. soruKarluklar
2021 · 18. soruOrta Asya kültür merkezleri
2021 · 19. soruİlk Türk devletlerinde yönetim görevlileri (ayguçı)
2022 · 11. soruOrta Asya kültür merkezleri
2022 · 12. soruKavimler Göçü
2022 · 13. soruAsya Hun Devleti: Mete
2022 · 14. soruSoğdlar
2022 · 15. soruSabarlar
2022 · 16. soruGöktürklerde ikili yönetim
2022 · 17. soruOğuz Kağan Destanı
2023 · 13. soruKıpçaklar
2023 · 14. soruKitanlar ve Kırgızlar
2023 · 15. soruAk Hunlar ve Mazdek İsyanı
2023 · 16. soruAvarlar
2023 · 17. soruAvrupa Hunları ve Nibelungen Destanı
2023 · 18. soruİslamiyet öncesi Türklerde yarlıg
2023 · 19. soruTürk destanları: Şu Destanı
2023 · 58. soruGagavuzlar
2024 · 13. soruOrhun Yazıtları
2024 · 14. soruİlk Türk devletlerinde unvanlar
2024 · 15. soruTuna Bulgarları
2024 · 16. soruKumanlar (Polovetsler)
2024 · 17. soruHakan otağında oturma düzeni (orun)
2024 · 18. soruII. Kök Türk Devleti'nin yıkılışı ve Uygurlar
2024 · 19. soruUygur destanları: Türeyiş ve Göç
2025 · 10. soruKök Türk döneminde Tölesler
2025 · 11. soruII. Kök Türk Devleti'nin kuruluşu
2025 · 12. soruİtil Bulgarları ve İbn Fadlan
2025 · 13. soruKırgızlar
2025 · 14. soruTürgişler
2026 · 10. soruUygur yazıtları: Karabalgasun
2026 · 11. soruPeçenekler
2026 · 12. soruTabgaçlar
2026 · 13. soruİlk Türk devletlerinde siyasi kavramlar
2026 · 14. soruİtil Bulgarları

Konular soru metni değil, sorunun ölçtüğü bilginin kısa adıdır; soruların telif hakkı ÖSYM'ye aittir. Bütün ünitelerin analizi →

Notlarda geçen adlar ve kavramlar

250

İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Hakkında BilgilerTu-kuLe CoqTorkTargitaTyrkaelerTogharmaTurukhalarYafesTurkhiaMarco PoloKüçük TürkiyeBüyük TürkiyeAnav KültürüAfanasyevo KültürüKelteminar KültürüAndronova KültürüKarasuk KültürüTagar Kültürüİskitler/SakalarMedler ve PerslerleAlp Er TungaAlp Er Tunga SagusuEfrasiyapTürk Başbuğu MaduvaBüyük İskenderZülkarneynTomrisİskitlerAvrupa HunlarıSibirlerOğuzlarBozkırın KuyumcularıHayvan üslubunuMassagetlerleStrabonHeredotAsya Hun DevletiTeomanÇin SeddiYüeçilere esirŞan-Yü/Tan-HuYüeçiler ve TunghularlaTunghuOrdos bölgesiniPai-Teng SavaşınıTürk kavminin kimliğini kaybetmemesiPai – Teng AntlaşmasıylaKi – OkKün – ÇinÇinli prenseslerle evlenerekBöl ve Yönet PolitikasıKuzeyBalamirIslıklı okuOğuz Kağan DestanıAvrupa Hun DevletiAlanlarıUldızKursık ve Basık350 libre altınEslaMargus Barışı (Konstantia BarışıAkatir İsyanınıI. Balkan SeferiAetiusII. Balkan SeferiEdekonPriskosAnatolius Barışı3 katınaValentiniaus tarafından reddedilmesiKatalon SavaşıİlekDengizikİrnekSihirli Geyik Destanı ve Çaba EfsanesiEfraimKöktürklerBumin KağanTölesleriİl Kağanİstemi YabguKo – Lo (Kara KağanMukan KağanKöktürkler ve AkhunlarManiakh/Türk ŞadSasaniler mağlupTa-Po Kağan (Taspar KağanİşbaraKağanlar KağanıTa-lopienİşbara KağanTarduKürşad, Nifuşu, Finuen, KutlukKürşad AyaklanmasıUrku TiginFetret DevriKutluk (II. Köktürk) DevletiKutluk Kağanİnekler Gölü SavaşıİlterişApa TarkanKapgan KağanMing – Şan SavaşıBolçu Savaşı, Türgeşlerİnel KağanBilge KağanKül TeginVezir TonyukukŞantan SavaşıUygurlarKargan SavaşıPo – Fu HatunOrhun AnıtlarıCüveyni, Tarih-i CihangüşaOrhun Anıtlarından bahseden ilk eseriKöktürk Alfabesiİlk posta yapılanmasınıTö-Tö su kanalını12 Hayvanlı Türk TakviminiUygur DevletiDokuz OğuzÖtüken-KarabalasagunKutluk Bilge Kül KağanYağlakarMoyen-ÇurMoyen-Çur galip geldiMoyen – ÇurTalas SavaşındaBögü KağanLo – Yang SeferiMani dinini resmi din olarakMani mabetleriAlp Bilge Külüg Bilge KağanKırgızlarKansu (Sarı) Uygur DevletiDoğu Türkistan (Turfan) Uygur DevletiGöç DestanıVakıfların ilk örnekleriÖrgün eğitim faaliyetleriniÇavBözYarmakUygur AlfabesiniTüreyiş ve Göç DestanlarıKökünçMaistrisimitHazarlarİrbiş HanKiev Rus KnezliğiÇorpan TarhanSasaniler Ninova SavaşıSabarlarBelencer MuharebesindeMuseviliğin Karay mezhebiniBulan HanPax-HazariaHazar LeonHakimler KuruluManas DestanıYenisey YazıtlarıUluslararası alanda olimpiyat düzenleyenTürgişlerBaga TarkanBolçu SavaşındaSuluKara TürgişKül ÇorSusuzluk Günü SavaşınıDar Geçit MuharebesiniHaristan MuharebeleriniSarı Türgişler ve Kara TürgişlerKarluklarEbu Müzahim (zahmet verenAvarlar – Juan Juanlar – AparÖtüken – SegedinBayan HanBumin Kağan, Avarları batıyaOnogundiriSasanilerFokas İsyanıYugurHristiyanlığıÜzengiyiPepin, Avar Kağanlığına sonBulgarlarKarışıkKubratPatrikTuna BulgarlarıTuna BulgarlarınınAsparuhTervel HanCaesarKurum HanOmurtagÇarİtil BulgarlarıAlmış HanEmir Cafer b. AbdullahAbbasi Halifesi Muktedir Billahİbni FadlanMacarlarFin-OgurArpadKatolik mezhebiniKumanlar (KıpçaklarDede Korkut Masallarınınİgor DestanınaDeşt-i KıpçakCodex CumanicusKıpçak sözlüğüLebunium (Levonion) SavaşındaKalka Meydan MuharebesindeMemlukler ve Delhi Türk SultanlığıPeçeneklerKırımTurakHıristiyanlığı1071 Malazgirt MuharebesindeKaradanÇaka BeyKıpçaklarLebunium (Levunion) SavaşındaRum Diyarına yakın oturan bir bölükBalkanlardaki ilk TürkOğuzlar (UzlarOğuzYenisey YazıtlarındaYenikentAk Hunlar (EftalitAfganistanHaytal – HeptalKün-hanAksuvar KağanHindistan üzerine akınlaraToramana TeginMihirakulaSabarlar (SibirlerBalak HanAnadoluBuğarıkHatunBizans ile birlikteTabgaçlarSiyenpilerdirTai-wu (Kağan TaoSiunHong

İlk Türk devletleri

Ünitenin özeti

Bu ünitede neler var

ÖSYM'de bu üniteden gelen sorular

Bu ünitedeki kavramlar

Notlarda geçen adlar ve kavramlar

Bütün üniteler

Tarih bilimi ve ilk uygarlıklar

Türk ve İslam tarihi

Osmanlı tarihi

Millî Mücadele ve Atatürk dönemi

Avrupa ve çağdaş dünya