Tarih ÖABT Alan Notları · 9. ünite

Osmanlı kültür ve uygarlığı

Osmanlı tarihi · 19 sayfa · Son güncelleme: 22 Haziran 2026

Tarih Branşı Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi'ne (ÖABT) hazırlanan öğretmen adayları için derlediğim 9. ünite notları. Notlar sitede ücretsiz okunur ve yeni bilgiler edindikçe güncellenir. Sayfalar resim olarak gösterilir, her sayfada filigran vardır ve indirilemez.

Notları okumaya başla → Tüm üniteler

Ünitenin özeti

Klasik dönem Osmanlı devlet ve toplum düzenini anlatır: padişah ve hanedan, Divan-ı Hümayun ve merkez teşkilatı, devlet yazışmaları ve belgeler, taşra ve eyalet teşkilatı, kapıkulu ve tımarlı sipahilerden oluşan askerî teşkilat. Tımar sistemi ve miri arazi, vergiler, loncalar ve ticaret, millet sistemi ve Osmanlı toplumu, hukuk ve eğitim kurumları ünitenin konularıdır.

Bu ünitede neler var

Devlet yönetimi, devlet yazışmaları ve belgeler
Taşra ve eyalet teşkilatı
Askerî teşkilat
Ekonomi: toprak sistemi, vergiler ve loncalar
Osmanlı toplumu
Hukuk teşkilatı
Eğitim

ÖSYM'de bu üniteden gelen sorular

43 soru · 2013–2026 Tarih ÖABT'sinde ünitelerin arasında 7. sırada · her sınavda en az bir soru geldi.

Son çıkan 5 soru

202623. soruOsmanlı merkez teşkilatı: nişancı ve defterdar
202625. soruTopkapı Sarayı'nın bölümleri
202627. soruAdaletname
202524. soruOsmanlı belgeleri: ahidname
202525. soruHaraçgüzar beylikler

Bütün yıllarda sorulan konular (43)

2013 · 18. soruKapıkulu ocakları
2013 · 20. soruÇift-hane sistemi
2013 · 21. soruTahrir defterleri
2014 · 1. soruOsmanlı'da kitap istinsahı (müstensih)
2014 · 18. soruTımarlı sipahi rütbeleri
2014 · 20. soruOsmanlı ekonomisinde mali terimler
2014 · 21. soruLevantenler
2014 · 22. soruSabuncuoğlu Şerefeddin ve Osmanlı tıbbı
2014 · 24. soruOsmanlı hukuk sistemi
2015 · 18. soruOsmanlı'da millet sistemi
2016 · 18. soruOsmanlı'da tereke defterleri
2016 · 19. soruPadişah adına düzenlenen belgeler
2016 · 20. soruSiyakat yazısı
2016 · 21. soruKapıkulu ocakları
2017 · 18. soruOsmanlı eyalet teşkilatı: Anadolu Beylerbeyliği
2017 · 19. soruPençik sistemi
2018 · 21. soruReayanın vergi ve hizmet yükümlülükleri
2018 · 22. soruOsmanlı'da değerli maden ve para politikası
2019 · 30. soruÇift-hane sistemi
2019 · 33. soruOsmanlı'da narh uygulaması
2019 · 34. soruOsmanlı'da kefalet defterleri
2019 · 36. soruTaşra yönetiminde mütesellim ve âyanlar
2020 · 30. soruOsmanlı belgeleri: muhallefat defterleri
2020 · 31. soruOsmanlı eyalet sistemi: salyaneli ve salyanesiz eyaletler
2020 · 32. soruOsmanlı'da hal' fetvası
2020 · 33. soruOsmanlı'da narh
2020 · 34. soruDivan-ı Hümayun ve sadrazam
2021 · 31. soruAvarız vergisi
2021 · 33. soruSancakbeyi
2022 · 18. soruOsmanlı belgelerinde unvanlar
2022 · 31. soruOsmanlı toplum yapısı: ehl-i örf ve ilmiye
2022 · 32. soruOsmanlı belgeleri: berat
2023 · 31. soruKlasik dönem taşra teşkilatı
2023 · 32. soruOsmanlı arşiv kaynakları
2024 · 29. soruŞehzadelerin sancak yöneticiliği
2024 · 30. soruXIV–XV. yüzyıllarda Osmanlı dış ticareti
2024 · 32. soruGarp Ocakları
2025 · 24. soruOsmanlı belgeleri: ahidname
2025 · 25. soruHaraçgüzar beylikler
2025 · 26. soruTuğra
2026 · 23. soruOsmanlı merkez teşkilatı: nişancı ve defterdar
2026 · 25. soruTopkapı Sarayı'nın bölümleri
2026 · 27. soruAdaletname

Konular soru metni değil, sorunun ölçtüğü bilginin kısa adıdır; soruların telif hakkı ÖSYM'ye aittir. Bütün ünitelerin analizi →

Notlarda geçen adlar ve kavramlar

250

Devlet YönetimiAşıkpaşazade TarihiI. MuratFSMII. SelimI. AhmetŞehzadegan MektebindeSöğütDomaniçBilecikKarahisarBursaİznikEdirneİstanbulSancak SistemiBaşlatanİlk çıkanKanunlaştıranSon çıkanKaldıranCülus Bahşişiİlk dağıtanSon dağıtanDevlet Yazışmaları ve BelgelerFermanHatt-ı HümayunAdaletnameKanunnameBeratMenşurHükümYarlığFetvaBuyrulduPençeKessedarBursa SarayıEdirne SarayıEski Saray (Saray-ı AtikaTopkapı SarayıDavut AğaÇinili KöşkBirunEnderunArz odasıHazine-i HümayunEnderun MektebiHırka-yı SaadetHaremSeyfiyeAskeri bürokrasiyiİlmiyeTedris, kaza ve ifta işleriyleKalemiyeKubbealtıKasrı Adl (Adalet kulesiSadrazamSerdar-ı ekremÇandarlı Kara Halil Hayrettin PaşaVezirSeraskerAlaeddin PaşaKazaskerlerNişancıDefter EminineAmedi KalemiBeylikçi KalemiTahvil KalemiRüus KalemiTeşrifatçılık KalemiVakanüvistlik KalemiTahrir Defteriİcmal DefteriMufassal DefteriDefterdarRumeli defterdarlıklarıİç hazineRahtı HümayunBaşbakikuluMühimme DefteriRüus DefteriTemettüat DefteriTereke DefteriRuznamçelerTevzi DefteriAhkam DefteriVakayinamelerSalnamelerSefaretnamelerTemessük KaydıŞerece-yi TayyibeŞeriye SicilleriAvarız DefteriEşkal DefteriŞeyhülislamBab-ı MeşihatMolla FenariReisülküttapDış İşleri BakanıÖmer AvniYeniçeri AğasıKaptan-ı DeryaBarbaros Hayrettin PaşaKaramürsel AlpSaruca PaşaGalebe DivanıSefer (At) Divanıİkindi DivanıUlufe DivanıAyak DivanıÇarşamba DivanıCuma DivanıMühr-ü HümayunTaşra ve Eyalet TeşkilatıSaliyaneliSaliyanesizSaliyaneli eyaletlerdeSaliyanesiz eyaletlerdeGirayEyaletlerİmtiyazlı EyaletlerSaliyanesiz EyaletlerSaliyaneli EyaletlerTunus (Dayı)*Cezayir*Trablusgarp*VoyvodaI. Mircea (Yaşlı MirceaEyaletRumeli beylerbeyliğiAnadolu beylerbeyliğiKütahyaMütesellim SistemiSancaklarKazalarKöy ve MahallelerTaşra Teşkilatındaki GörevlilerAlaybeyiMuhtesipMüftüKapan EminiBeytül Mal EminiGümrük-Bac EminiKocabaşıAskeri TeşkilatKapıkulu ordusuPençik uygulamasıKazasker Çandarlı Kara Halil PaşaMevlanaEşkal DefterinePİYADELERAcemioğlanlar OcağıKapıya çıkmaBedergahZerpulYeniçeri OcağıSekbanbaşıEsame DefterineOrtaGülbankCebecilerLağımcılarKandiye kalesininHumbaracılarTopçularTop ArabacılarıBostancılarATLISipahiler-SilahtarlarSağ-Sol UlufecilerSağ-Sol GariplerEYALET ORDUSUÖncü BirliklerDelilerDelilBeşlilerAkıncılarEvrenosoğullarıTurahanoğullarıMihailoğullarıMalkoçoğullarıAzaplarİlk saldırıyıGönüllülerFarisanGeri Hizmet BirlikleriYaya-MüsellemTurnacılarPeyklerCerahurlarHıristiyanSakalarMartoloslarBeldarlarPandorlarBalkanlardaVoynuklarDerbentçilerCanbazlarSamsoncularYevmlü askerlerİnebahtıIII. MustafaÇeşmeII. MahmutNavarinAbdülmecitSinopKumbaracılarKalafatçıLeventlerKürekçilerAylakçılarKalyoncularGabyarlarSudağobaEkonomiFiskalizmİaşecilik (provizyonizmGelenekçi anlayışMülkMiriMülk topraklarÖşriHaraciMiri topraklarDirlikPaşmaklıkOcaklıkYurtlukVakıfMukataaArpalıkMalikaneDirlik (Tımar) SistemiBir çift öküzün sürebileceği toprak miktarıÇiftlikÇift Hane SistemiPronoiaKılıç TımarıHasHavas-ı HümayunZeametTımarEşkinci tımarıHizmet tımarıMustahfızHas ve ZeametNim Çift