KPSS'de bu ünite
| Kademe | Soru | Soru gelen sınav |
|---|---|---|
| Lisans | 127 | 16 / 16 |
| Önlisans | 104 | 11 / 11 |
| Ortaöğretim | 107 | 11 / 11 |
- Gelme olasılığı: %100 (çok yüksek); 38 sınavın 38 tanesinde bu üniteden en az bir soru geldi.
- Beklenen soru: bir sınavda yaklaşık 6,6 (son 5 yıl daha ağır sayılır; kesin tahmin değildir).
- Eğilim: son 5 yılda azalıyor.
En çok sorulan konular
- Hukuk, eğitim ve toplumsal inkılaplar: 70 soru · en son 2026
- Siyasi inkılaplar ve çok partili hayat denemeleri: 66 soru · en son 2026
- Atatürk ilkeleri ve Atatürk'ün hayatı: 63 soru · en son 2026
- Dış politika: 56 soru · en son 2026
- Ekonomi: 40 soru · en son 2026
- Lozan Barış Antlaşması: 31 soru · en son 2026
1. KPSS bu üniteden ne soruyor
2. Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)
- Türk heyetinin başında İsmet Paşa. Kapitülasyonlar kaldırıldı; Osmanlı borçları paylaştırıldı.
- Çözülemeyen konular: Musul (Türkiye-İngiltere görüşmelerine bırakıldı), Boğazlar (uluslararası komisyon; 1936'da Montrö ile çözüldü), Hatay.
- Türk-Yunan nüfus mübadelesi; Yunanistan savaş tazminatı yerine Karaağaç'ı verdi.
3. Siyasi inkılaplar ve çok partili hayat denemeleri
| İnkılap | Tarih |
|---|---|
| Saltanatın kaldırılması | 1 Kasım 1922 |
| Ankara'nın başkent olması | 13 Ekim 1923 |
| Cumhuriyetin ilanı | 29 Ekim 1923 |
| Halifeliğin kaldırılması | 3 Mart 1924 |
| 1924 Anayasası | 20 Nisan 1924 |
- Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924–1925): ilk muhalefet partisi; Şeyh Sait İsyanı ve Takrir-i Sükûn Kanunu (1925) sonrasında kapatıldı.
- Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930): Fethi Okyar; kısa sürede kendini feshetti. Menemen Olayı (1930).
- Laiklik yolunda: 1928'de "devletin dini İslam'dır" maddesi anayasadan çıkarıldı; 1937'de Atatürk ilkeleri anayasaya girdi.
4. Hukuk, eğitim ve toplumsal inkılaplar
- Hukuk: Türk Medeni Kanunu (17 Şubat 1926, İsviçre'den); kadın-erkek eşitliği, tek eşlilik, resmî nikâh. Ceza Kanunu (İtalya), Ticaret Kanunu (Almanya).
- Eğitim: Tevhid-i Tedrisat (3 Mart 1924) eğitim birliği; Harf İnkılabı (1 Kasım 1928) ve Millet Mektepleri; Türk Tarih Kurumu (1931), Türk Dil Kurumu (1932), Üniversite Reformu (1933).
- Toplumsal: Şapka Kanunu (1925), tekke ve zaviyelerin kapatılması (1925), uluslararası takvim, saat ve ölçüler, Soyadı Kanunu (1934), hafta tatilinin pazara alınması (1935).
- Kadın hakları: belediye seçimlerinde seçme ve seçilme (1930), muhtarlık (1933), milletvekilliği (5 Aralık 1934).
5. Atatürk ilkeleri ve ekonomi
- İlkeler: cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık. 1931'de CHF programına, 1937'de anayasaya girdi. Örnek: Medeni Kanun laiklik ve halkçılık; Soyadı Kanunu halkçılık ve milliyetçilik; aşarın kaldırılması halkçılık.
- Ekonomi: İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat 1923) ve Misak-ı İktisadi; aşar vergisinin kaldırılması (1925); Kabotaj Kanunu (1926); Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927); 1929 dünya ekonomik bunalımı sonrası devletçilik; I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1934); Sümerbank (1933), Etibank (1935), Merkez Bankası (1930).
6. Dış politika
| Olay | Tarih | Akılda tutulacak bilgi |
|---|---|---|
| Musul sorunu | 1926 | Ankara Antlaşması ile Irak'a bırakıldı |
| Milletler Cemiyeti'ne giriş | 1932 | Davet üzerine |
| Balkan Antantı | 1934 | Balkanlarda barışı koruma |
| Montrö Boğazlar Sözleşmesi | 1936 | Boğazların denetimi Türkiye'ye geçti |
| Sadabat Paktı | 1937 | Doğu'da güvenlik (İran, Irak, Afganistan) |
| Hatay'ın Türkiye'ye katılması | 1939 | Atatürk'ün ölümünden sonra tamamlandı |
Akılda tutun
- 3 Mart 1924'te üç önemli karar: halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat, Şer'iye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılması.
- İnkılap-ilke eşleştirmesi ve dış politikada tarih sırası en sık soru tipleridir.
Kendinizi deneyin
1. Aşağıdakilerden hangisi 3 Mart 1924'te kabul edilen kanunlardan biri değildir?
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Soyadı Kanunu
2. Türk Medeni Kanunu hangi ülkenin medeni kanunu örnek alınarak hazırlanmıştır?
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İsviçre
3. Boğazların denetiminin Türkiye'ye geçtiği sözleşme hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Montrö
4. Aşar vergisinin kaldırılması aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Halkçılık
5. Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkı hangi yıl verilmiştir?
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 1934
Cevap anahtarı
1-D, 2-B, 3-E, 4-A, 5-C