KPSS'de bu ünite
| Kademe | Soru | Soru gelen sınav |
|---|---|---|
| Lisans | 23 | 15 / 16 |
| Önlisans | 18 | 10 / 11 |
| Ortaöğretim | 17 | 9 / 11 |
- Gelme olasılığı: %89 (yüksek); 38 sınavın 34 tanesinde bu üniteden en az bir soru geldi.
- Beklenen soru: bir sınavda yaklaşık 1,2 (son 5 yıl daha ağır sayılır; kesin tahmin değildir).
- Eğilim: son 5 yılda azalıyor.
En çok sorulan konular
- Sened-i İttifak, Tanzimat ve Islahat fermanları: 24 soru · en son 2026
- Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet: 16 soru · en son 2026
- Fikir akımları: 7 soru · en son 2019
- II. Meşrutiyet, partiler ve iç olaylar: 7 soru · en son 2025
- Basın-yayın: 3 soru · en son 2016
- Genel ve karma sorular: 1 soru · en son 2008
1. KPSS bu üniteden ne soruyor
2. Belgeler ve fermanlar
| Belge | Tarih | Akılda tutulacak bilgi |
|---|---|---|
| Sened-i İttifak | 1808 | Padişah ile âyanlar arasında; padişahın yetkisi ilk kez sınırlandı |
| Tanzimat Fermanı | 1839 | Mustafa Reşit Paşa; kanun üstünlüğü, can, mal ve namus güvencesi, vergi ve askerlikte düzen |
| Islahat Fermanı | 1856 | Gayrimüslimlere geniş haklar; Paris Konferansı öncesi Avrupa'nın iç işlere karışmasını önlemek amacı |
| Kanun-i Esasi | 1876 | İlk anayasa; I. Meşrutiyet |
Tanzimat ile hukukun üstünlüğü ilkesi kabul edildi; Islahat ile Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasında eşitlik genişletildi.
3. I. Meşrutiyet ve Kanun-i Esasi (1876)
- Genç (Yeni) Osmanlılar (Namık Kemal, Ziya Paşa, Şinasi) meşrutiyet için çalıştı; Mithat Paşa anayasanın hazırlanmasında öncüydü.
- Meclis-i Umumi: üyeleri padişahça atanan Âyan Meclisi ve halkın seçtiği Mebusan Meclisi.
- Padişahın yetkileri geniş kaldı: meclisi açma-kapama, sürgün yetkisi (113. madde).
- 93 Harbi gerekçe gösterilerek meclis 1878'de kapatıldı.
4. II. Meşrutiyet ve fikir akımları
- II. Meşrutiyet (1908): İttihat ve Terakki'nin baskısıyla; 31 Mart Olayı (1909) ve Hareket Ordusu, II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesi.
- 1909 anayasa değişiklikleri: padişahın yetkileri azaltıldı, meclisin yetkileri arttı.
- Bâbıâli Baskını (1913): İttihat ve Terakki'nin yönetimi tek başına alması.
- Fikir akımları: Osmanlıcılık (bütün unsurları birleştirmek; Balkan Savaşları ile etkisini yitirdi), İslamcılık (II. Abdülhamit), Türkçülük (Ziya Gökalp), Batıcılık, ademimerkeziyet (Prens Sabahattin).
5. Basın-yayın
| Gazete | Akılda tutulacak bilgi |
|---|---|
| Takvim-i Vekayi (1831) | İlk resmî gazete |
| Ceride-i Havadis (1840) | Yarı resmî; William Churchill |
| Tercüman-ı Ahval (1860) | İlk özel Türk gazetesi; Agâh Efendi ve Şinasi |
| Tasvir-i Efkâr (1862) | Şinasi |
Akılda tutun
- "İlk kez padişahın yetkisi sınırlandı": Sened-i İttifak. "İlk anayasa": Kanun-i Esasi. "Hukukun üstünlüğü": Tanzimat.
Kendinizi deneyin
1. Padişahın yetkilerinin ilk kez sınırlandırıldığı belge aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sened-i İttifak
2. Kanun üstünlüğü ilkesinin ilk kez kabul edildiği belge hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tanzimat Fermanı
3. İlk Osmanlı anayasası aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kanun-i Esasi
4. Türkler tarafından çıkarılan ilk özel gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Tercüman-ı Ahval
5. Meşrutiyet döneminde yerinden yönetimi (ademimerkeziyet) savunan fikir adamı kimdir?
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Prens Sabahattin
Cevap anahtarı
1-A, 2-D, 3-B, 4-C, 5-E