KPSS'de bu ünite
| Kademe | Soru | Soru gelen sınav |
|---|---|---|
| Lisans | 54 | 15 / 16 |
| Önlisans | 41 | 11 / 11 |
| Ortaöğretim | 43 | 11 / 11 |
- Gelme olasılığı: %97 (çok yüksek); 38 sınavın 37 tanesinde bu üniteden en az bir soru geldi.
- Beklenen soru: bir sınavda yaklaşık 3,6 (son 5 yıl daha ağır sayılır; kesin tahmin değildir).
- Eğilim: son 5 yılda durağan.
En çok sorulan konular
- Misak-ı Millî ve TBMM'nin açılması: 43 soru · en son 2026
- Kongreler: 28 soru · en son 2026
- Mustafa Kemal'in Anadolu'ya geçişi ve genelgeler: 24 soru · en son 2026
- Mondros ve işgaller: 21 soru · en son 2026
- Cemiyetler ve Kuva-yı Milliye: 17 soru · en son 2026
- Raporlar ve uluslararası belgeler: 3 soru · en son 2020
1. KPSS bu üniteden ne soruyor
2. Mondros, işgaller ve cemiyetler
- Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918): Osmanlı ordusu terhis edildi. 7. madde İtilaf devletlerine güvenliklerini tehdit eden her yeri işgal hakkı verdi; 24. madde "Vilayat-ı Sitte"de (altı doğu ili) karışıklık çıkarsa işgal hakkı tanıdı.
- İzmir'in işgali (15 Mayıs 1919): Kuvâ-yı Milliye'nin doğuşunu hızlandırdı.
- Yararlı cemiyetler: Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri (Trakya-Paşaeli, Doğu Anadolu, İzmir, Kilikyalılar), Redd-i İlhak. Zararlı cemiyetler: azınlıkların (Mavri Mira, Etnik-i Eterya, Pontus, Taşnak ve Hınçak) ve manda-himaye taraftarlarının (Wilson Prensipleri, İngiliz Muhipler) cemiyetleri.
- Kuvâ-yı Milliye: düzenli ordu kurulana kadar işgallere karşı halkın silahlı direnişi.
3. Mustafa Kemal'in Anadolu'ya geçişi ve genelgeler
- Samsun (19 Mayıs 1919): 9. Ordu Müfettişi olarak.
- Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919): işgallerin protesto mitingleriyle kınanması.
- Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919): "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." Millî egemenlik ilk kez vurgulandı; Sivas'ta kongre çağrısı yapıldı. Kurtuluş Savaşı'nın amacı, gerekçesi ve yöntemi belirlendi.
4. Kongreler
| Kongre | Akılda tutulacak bilgi |
|---|---|
| Erzurum (23 Temmuz–7 Ağustos 1919) | Bölgesel toplandı, kararları ulusal; manda ve himaye ilk kez reddedildi; Temsil Heyeti seçildi |
| Sivas (4–11 Eylül 1919) | Ulusal; cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla birleşti; manda ve himaye kesin reddedildi; Temsil Heyeti bütün yurdu temsil etti; İrade-i Milliye gazetesi |
Ayrıca Balıkesir ve Alaşehir kongreleri Batı Anadolu'daki direnişi örgütledi. Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919) İstanbul hükûmetinin Temsil Heyeti'ni dolaylı olarak tanıması anlamına geldi.
5. Misak-ı Millî ve TBMM
- Son Osmanlı Mebusan Meclisi (12 Ocak 1920) ve Misak-ı Millî (28 Ocak 1920): millî sınırlar, kapitülasyonların reddi, azınlık haklarının karşılıklılık esasına dayanması, Boğazların güvenliği.
- İstanbul'un resmen işgali (16 Mart 1920): meclis dağıtıldı.
- TBMM'nin açılması (23 Nisan 1920): yasama ve yürütme gücünü kendinde toplayan meclis hükûmeti sistemi; millî egemenliğe dayalı yeni bir devletin temeli.
Akılda tutun
- Havza: protesto. Amasya: millî egemenlik ve kongre çağrısı. Erzurum: manda ilk red. Sivas: cemiyetlerin birleşmesi. Misak-ı Millî: millî sınırlar.
Kendinizi deneyin
1. Millî Mücadele'nin gerekçesinin, amacının ve yönteminin ilk kez belirtildiği belge hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Amasya Genelgesi
2. Bütün millî cemiyetlerin "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adıyla birleştirildiği kongre hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sivas
3. Manda ve himayenin ilk kez reddedildiği kongre hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Erzurum
4. Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen ve millî sınırları belirleyen karar hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Misak-ı Millî
5. TBMM'nin açıldığında benimsediği hükûmet sistemi hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Meclis hükûmeti sistemi
Cevap anahtarı
1-B, 2-E, 3-C, 4-A, 5-D